Foto: Ilustracija Redovne kontrole za sprečavanje napredovanja bolesti

ORDINACIJA Parodontopatija, hronično upalno oboljenje potpornog aparata zuba

Šta kad desni krvare, zubi bole i pomjeraju se

Parodontopatija dovodi do dubinskog razaranja parodontalnog tkiva, što se završava gubitkom zuba

Piše: Prof. dr. Muhamed Ajanović
12.10.2018 16:58
A
A
A

Liječenje parodontoze fotodinamskom laserskom terapijom počinje ručnim čišćenjem i obradom parodontalnih džepova pod lokalnom anestezijom, uklanjanjem kamenca i zubnih naslaga

Događa li vam se da vam desni krvare prilikom pranja zuba? Jeste li skloni krvarenju desni pri minimalnim provokacijama (snažan zagriz, korištenje čačkalice)? Imate li osjećaj prisustva stranog tijela iako ste nedavno oprali zube? Osjećate li tup, neodređen bol oko zuba? Jesu li vam se zubi pomjerili proteklih godina, bilo unaprijed ili u širinu, povećavajući razmak između zuba? Klati li se neki zub?

Dentalni plak

Ukoliko je makar na jedno od ovih pitanja odgovor potvrdan, potrebno se obratiti stomatologu jer postoji mogućnost da imate parodontopatiju ili parodontozu. Parodontopatija je hronično upalno oboljenje potpornog aparata zuba, dijela tkiva koje okružuje zub i daje mu čvrstinu i stabilnost. Parodontopatija dovodi do dubinskog razaranja parodontalnog tkiva, što se završava gubitkom zuba.

Ova se bolest može javiti u svim uzrastima, počevši od ranog djetinjstva (agresivna parodontopatija), do pojave u srednjim i zrelim godinama (hronična parodontopatija). Drugi oblik je češći, a karakterizira ga spor i postepen gubitak parodontalnog tkiva. Osnovni etiološki faktori u nastanku parodontalnih oboljenja su mikroorganizmi subgingivalnog dentalnog plaka i njihovi produkti, a pored prisustva mikroorganizama, razvoj pardontopatije pomažu i loša oralna higijena, pušenje, neadekvatni protetski radovi i ispuni, kao i neka oboljenja organizma.

Prva i najčešća faza bolesti je upala desni (gigngivitis), koja, ukoliko se na vrijeme ne liječi, prerasta u parodontopatiju, zahvata kost oko zuba i kasnije dovodi do pomjeranja, labavljenja i napokon ispadanja zuba. Osnovni cilj terapije parodontopatije je eliminiranje patogenih mikroorganizama iz parodontalnog džepa putem uklanjanja supragingivalnih i subgingivanlnih naslaga oko zuba i u parodontalnom džepu. Blaži oblici, kao što je upala desni, mogu se sasvim neutralizirati uklanjanjem naslaga i kamenca, uz edukaciju pacijenata o održavanju oralne higijene.

Brz i svakodnevni napredak laserske tehnologije tokom protekle dvije decenije doveo je do uvođenja lasera u svakodnevnu stomatološku kliničku praksu. Laser je svoju primjenu našao u parodontologiji, u terapiji parodontalnih oboljenja, parodontalnoj hirurgiji i u terapiji periimplantitisa, endodonciji, zatim nakon vađenja zuba, prilikom sječenja vrha korijena zuba i u drugim zahvatima.

Ipak, laser nije dovoljan kao terapijsko sredstvo za parodontopatiju, već predstavlja korisno pomoćno sredstvo. Prvi problem lasera je to što uništava sve mikroorganizme, uključujući i one koji su korisni za organizam. Iako laser omogućava preciznu eliminaciju parodontalnih džepova, korištenje lasera za sječenje tkiva, iako može djelovati kao idealno rješenje jer nema bola i krvi, može imati kontraefekte.

Naime, često postoje čvrste naslage u dubini parodontalnog džepa, koje su nevidljive golim okom, a koje upijaju lasersku svjetlost, griju se i proizvode veliku toplotu. Često ta toplota izaziva oštećenje i nekrozu tkiva, što je najgori mogući scenarij za pacijenta.

  • Prof. dr. Muhamed Ajanović
    Prof. dr. Muhamed Ajanović Foto: (Arhiva)

Fotodinamski laser

Upravo iz ovih razloga koristi se specijalna fotodinamska laserska terapija, koja isključuje antibiotike i omogućava da se na najbezbolniji način unište svi štetni mikroorganizmi, virusi i gljivice u parodontalnim džepovima.

Fotodinamska terapija je kisik-zavisna reakcija koja uključuje kombinaciju diodnih lasera niske talasne dužine (od 630 do 700 nm) i fotoaktivne materije. Ta fotoaktivna materija (eng. photosensitizer) vezuje se za ciljane ćelije i boji ih. Laserski zraci aktiviraju fotoaktivnu materiju i dovode do smrti ciljane ćelije. Ovom terapijom uništavaju se ciljane bakterije bez štetnog efekta na okolna parodontalna tkiva.

Liječenje parodontoze fotodinamskom laserskom terapijom počinje ručnim čišćenjem i obradom parodontalnih džepova pod lokalnom anestezijom, uklanjanjem kamenca i zubnih naslaga. Zatim se aplicira plava boja koja se zatim aktivira pomoću lasera, pri čemu je bojom moguće targetirati mnoga mjesta inače nedostupna instrumentima. Tehnika je izuzetno efikasna i dovodi to potpune eliminacije štetnih mikroorganizama ili do njihovog svođenja na tako neznatan broj da godinama neće biti u prilici da nanesu pacijentu ikakvu štetu. Tehnika je potpuno bezbolna i brza.

Hirurška intervencija

Kada su najozbiljniji oblici parodontopatije u pitanju, ako je došlo do većeg razaranja koštanog tkiva, tada je, osim laserske terapije, potrebna i hirurška intervencija u vidu podizanja desni, tretiranja laserom i postavljanja vještačke kosti i faktora rasta na ogoljeno mjesto, što omogućava proces regeneracije koštanog i parodontalnog tkiva.

Dugoročan rezultat

Bolest se može zaustaviti, ali kost i meka tkiva oboljelog nikada ponovo neće biti onako vitalna kao što je to slučaj kod zdrave i mlade osobe. Tretman može spriječiti da parodontopatija dovede do klaćenja i ispadanja zuba u narednih 10, pa čak i 20 godina. Ali tako pozitivan ishod moguć je samo ako se pacijent poslije tretmana striktno pridržava savjeta ljekara i dolazi na kontrolne preglede.

Uznapredovali stadij

U uznapredovalom stadiju uklanjanje naslaga neće eliminirati veliki dio štetnih mikroorganizama, jer oni ostaju prisutni u parodontalnim džepovima i dubljim parodontalnim prostorima nepristupačnim za ručne stomatološke instrumente (npr. korijen zuba ili dno dubokog parodontalnog džepa), a mikroorganizmi mogu opstati čak i u radikularnom cementu i dentinskim tubulima.